Thời hạn sử dụng đồ bảo hộ: khi nào cần thay mũ, giày, kính, nút tai?
Thời hạn sử dụng đồ bảo hộ lao động không có một con số chung cho mọi loại: mũ, giày, kính và nút tai hỏng theo cách khác nhau. Quy tắc dùng được ở mọi nơi là thay ngay khi thiết bị đã chịu va đập mạnh, nứt, biến dạng, trầy làm mờ tầm nhìn, cứng hoặc bẩn không rửa sạch được, và khi hết hạn theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Bài này giúp anh chị và bộ phận an toàn của doanh nghiệp có căn cứ để quyết định.

Thời hạn sử dụng đồ bảo hộ lao động theo quy định
Pháp luật không ấn định một số tháng cố định cho từng món. Thông tư 25/2022/TT-BLĐTBXH (có hiệu lực từ 01/04/2023, thay Thông tư 04/2014/TT-BLĐTBXH) quy định người sử dụng lao động có trách nhiệm cấp lại phương tiện bảo vệ cá nhân khi bị mất, hư hỏng hoặc hết hạn sử dụng. Thời hạn cụ thể do doanh nghiệp tự xác định, dựa trên tính chất công việc và chất lượng của từng loại phương tiện.
Vì vậy doanh nghiệp nên lấy hai thứ làm căn cứ: hướng dẫn của nhà sản xuất in trên bao bì hoặc tài liệu kèm theo, và điều kiện thực tế tại nơi làm việc. Chi tiết về việc trang cấp xem thêm trong bài trang cấp phương tiện bảo vệ cá nhân theo Thông tư 25/2022. Nên đối chiếu văn bản gốc khi xây dựng quy chế nội bộ.
Mũ bảo hộ: khi nào phải thay?
Ở công trường miền Trung, mũ phơi nắng gắt nhiều giờ mỗi ngày dễ bạc màu và giòn nhanh hơn mũ dùng trong nhà xưởng, nên cần kiểm tra kỹ hơn.
Mũ bảo hộ phải thay ngay sau một cú va đập mạnh, kể cả khi bên ngoài chưa thấy vết nứt, vì vỏ mũ có thể đã giảm khả năng chịu lực.

Ngoài va đập, các dấu hiệu cần thay mũ gồm:
- Vỏ mũ nứt, móp, bạc màu, phấn hóa hoặc có chỗ giòn, bong khi bóp nhẹ.
- Dây lót, quai cằm rách, sờn, giãn hoặc mất chỗ cài.
- Mũ tiếp xúc hóa chất, nhiệt độ cao hoặc nắng gắt kéo dài.
Theo khuyến nghị phổ biến của các hãng mũ lớn như 3M, phần lót đầu nên thay khoảng 12 tháng một lần và thay vỏ mũ sau vài năm, tùy môi trường làm việc. Mốc tính (từ ngày sản xuất hay từ ngày đưa vào sử dụng) khác nhau giữa các hãng, nên anh chị cần xem hướng dẫn đi kèm đúng mẫu mũ đang dùng.
Kính bảo hộ: thay khi tầm nhìn đã bị ảnh hưởng
Kính bảo hộ nên thay khi tròng bị trầy sâu, nứt, mờ đục hoặc lớp chống đọng sương đã mất tác dụng, vì khi đó người đeo vừa nhìn kém vừa dễ tháo kính ra giữa ca.

- Trầy nhiều khiến lóa hoặc méo hình, nhất là khi làm việc ngoài trời nắng hoặc dưới đèn mạnh.
- Gọng nứt, bản lề lỏng làm kính trượt khỏi mắt.
- Đệm mũi, càng kính biến dạng làm kính không ôm sát mặt.
- Kính chống hóa chất có vết ăn mòn, đục màu sau khi tiếp xúc hóa chất.
Nút tai chống ồn: thay thường xuyên nhất
Trong nhà xưởng ồn ở khu công nghiệp, người lao động đeo nút tai cả ca nên nút tai là món phải thay thường xuyên nhất, vì tiếp xúc trực tiếp với tai và mồ hôi. Hướng dẫn chăm sóc của Honeywell cho nút xốp là kiểm tra trước mỗi lần đeo, bỏ nút nếu bẩn, hư hoặc đã cứng, và bỏ nút dùng một lần sau mỗi ca làm việc để giữ vệ sinh.

Loại nút tai dùng nhiều lần cần rửa bằng xà phòng dịu, để khô, cất trong hộp và thay theo chu kỳ của hãng. Chụp tai thì cần kiểm tra đệm tai và gọng đeo: đệm nứt, xẹp hoặc gọng lỏng đều làm giảm hiệu quả giảm ồn.
Giày bảo hộ: đế mòn, mũi giày hở là phải thay
Giày bảo hộ cần thay khi đế mòn trơn, mũi giày hở hoặc biến dạng, đế bong khỏi thân giày, hoặc giày đã bị vật nặng đè rơi trúng.

Ở công trường mưa ẩm hoặc nhà xưởng sàn ướt, đường keo đế dễ bong và đế chống trơn mòn nhanh hơn. Với giày, hãy chú ý thêm đế chống trơn đã mòn nhẵn (nguy hiểm trên sàn ướt hoặc dính dầu), lớp lót bên trong rách, và mùi hoặc ẩm không khử được. Chi tiết hơn có ở bài khi nào nên thay giày bảo hộ lao động đã hỏng. Giày từng bị vật nặng rơi trúng mũi nên thay mới dù nhìn bên ngoài còn nguyên.
Bảng tóm tắt dấu hiệu cần thay
| Thiết bị | Thay ngay khi | Kiểm tra |
|---|---|---|
| Mũ bảo hộ | Sau va đập mạnh; vỏ nứt, giòn, bạc màu; quai rách | Trước mỗi ca |
| Kính bảo hộ | Trầy sâu, nứt, mờ đục; gọng lỏng, biến dạng | Trước mỗi ca |
| Nút tai | Bẩn, hỏng, cứng; nút dùng một lần thì bỏ sau mỗi ca | Trước mỗi lần đeo |
| Chụp tai | Đệm nứt, xẹp; gọng lỏng hoặc biến dạng | Định kỳ |
| Giày bảo hộ | Đế mòn trơn, mũi hở, đế bong; sau va đập mạnh | Trước mỗi ca |
Doanh nghiệp theo dõi thời hạn thay như thế nào?
Cách đơn giản nhất là gắn việc thay đồ bảo hộ vào quy trình cấp phát đã có, thay vì chờ công nhân tự báo.
- Lập sổ cấp phát ghi tên người nhận, loại đồ, ngày cấp và ngày dự kiến kiểm tra lại.
- Ghi hạn thay tham khảo của từng loại theo tài liệu nhà sản xuất, sau đó điều chỉnh theo thực tế công trường.
- Giao tổ trưởng kiểm tra nhanh đầu ca, xem mẫu trong bài kiểm tra đồ bảo hộ trước ca làm.
- Có đồ dự phòng để người lao động đổi ngay khi phát hiện hỏng, không phải đeo tạm đồ đã xuống cấp.
- Ghi rõ lý do thay (hết hạn, hỏng, va đập, mất) để lần sau tính ngân sách chính xác hơn.
Câu hỏi thường gặp
Đồ bảo hộ lao động có hạn sử dụng cố định không?
Không có một mốc chung cho mọi loại. Thời hạn tùy từng sản phẩm theo hướng dẫn của nhà sản xuất và điều kiện làm việc, và doanh nghiệp là bên quy định thời hạn sử dụng trong nội bộ.
Mũ bảo hộ bị va đập nhẹ, nhìn vẫn nguyên thì có dùng tiếp được không?
Nếu cú va đập mạnh thì nên thay, vì vỏ mũ có thể đã yếu mà mắt thường không thấy. Va chạm nhẹ vẫn cần kiểm tra vỏ và dây lót trước khi dùng tiếp.
Nút tai xốp có dùng lại được không?
Nút dùng một lần nên bỏ sau mỗi ca theo hướng dẫn của Honeywell. Nút dùng nhiều lần phải rửa sạch, để khô và thay khi bẩn, cứng hoặc hỏng.
Kính bảo hộ trầy nhẹ có phải thay không?
Nếu vết trầy chưa ảnh hưởng tầm nhìn và kính còn nguyên lớp bảo vệ thì có thể dùng tiếp. Khi trầy gây lóa, mờ hoặc nứt thì nên thay.
Giày bảo hộ nên thay khi nào?
Khi đế mòn trơn, mũi giày hở hoặc biến dạng, đế bong, hoặc sau khi bị vật nặng đè rơi trúng.
Ai chịu chi phí khi thay đồ bảo hộ hết hạn?
Phương tiện bảo vệ cá nhân được trang cấp theo Thông tư 25/2022/TT-BLĐTBXH là trách nhiệm của người sử dụng lao động, người lao động không phải tự bỏ tiền mua. Doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản gốc khi áp dụng.
Liên hệ Vua Bảo Hộ
Doanh nghiệp cần tư vấn trang cấp lại mũ, giày, kính, nút tai hoặc đặt may quần áo bảo hộ cho đội ngũ, xin liên hệ Công ty TNHH Vua Bảo Hộ qua website vuabaoho.com.
- Hotline toàn quốc: 1900.3385
- Cửa hàng Nam Định: Số 202 Điện Biên, Phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình, điện thoại 0911.377.997
- Cửa hàng Nghệ An: Số 3 Phan Đình Phùng, Phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An, điện thoại 0941.60.8118